Kitaplar Denemesi

Kitaplar

 

İki alışveriş, (dostluk ve aşk) raslantılara ve başkalarına bağlıdır; biri

aramakla bulunmaz kolay kolay, öteki yaşla solar gider. Onun için

yaşamımı doldurup doyuramazdı onlar. Üçüncü alışveriş, kitaplarla

kurduğumuz ilişkidir ki daha sağlam ve daha çok bizimdir. Ötekilerin

başka üstünlükleri vardır, ama bu üçüncüsü daha sürekli ve daha

kolayca yararlıdır.

Ömür boyu yanı başımda, her yerde elimin altındadır. Kitaplar

yaşlılığımda ve yalnızlığımda avuturlar beni. Sıkıntılı bir avareliğin

baskısından kurtarır, hoşlanmadığım kişilerin havasından dilediğim

zaman ayırıverirler beni.

Fazla ağır basmadıkları, gücümü aşmadıkları zaman acılarımı

törpülerler. Rahatımı kaçıran bir saplantıyı başımdan atmak için

kitaplara başvurmaktan iyisi yoktur, hemen beni kendilerine çeker,

içimdekinden uzaklaştırırlar. Öyleyken, onları yalnız daha gerçek,

daha canlı, daha doğal rahatlıklar bulamadığım zaman aramama hiç de

kızmaz, her zaman aynı yüzle karşılarlar beni.

Atını yularından tutup ardından çekene yürümek kolay gelir, derler.

Bizim Jacques, Napoli ve Sicilya kralı, o genç, güzel, gürbüz adam,

sedyeyle taşıtırmış kendini uzun yollarda, başı fukara işi bir yastığa

dayalı, boz kumaştan bir giysi ve takkeyle; ama şahane bir alay

gelirmiş ardından: Tahtırevanlar, yularından çekilen türlü türlü binek

atları, rütbeli cübbeli kodamanlar, görevliler: Bu ne perhiz, bu ne turşu

dedirtecek gibi. İyileşmek elinde olan bir hastaya acınmaz. Pek doğru

olan bu atasözünü ben denemiş ve kullanmış olarak, kitaplardan

gördüğüm yarar için söyleyebilirim. Gerçekten ben kitapları, kitap

nedir bilmeyenlerden fazla kullanmam diyebilirim. Cimriler nasıl

günün birinde kullanacağım diye hiç dokunmazlarsa definelerine, ben

de öyle saklarım kitaplarımı. Ruhum onların benim olmasıyla doyar,

yetinir. Savaşta, barışta, kitapsız yola çıktığımız olamaz; yine de hiç

kitap açmadığım günler, aylar olur. Biraz sonra, yarın, canım istediği

zaman okurum derim. Zaman yürür gider beni dertlendirmeden; çünkü

kitaplarımın dilediğim zaman bana sevinç verecekleri, yaşamama

destek olacakları düşüncesi anlatabileceğimden daha büyük bir

rahatlık verir bana. İnsan yaşamı denen bu yolculukta benim

bulduğum en iyi nevale kitaplardır ve ondan yoksun anlayışta

insanlara çok acırım.

(Kitap 3, bölüm 3)

Vermekte aşırı giden bir kralın uyrukları istemekte aşırı giderler.

Akla göre değil örneklere göre pay biçerler kendilerine.

(Kitap 3, bölüm 6)

Bir düzeni sarsanlar, onun yıkılmasıyla ilk ezilenler olur çoğu kez.

Kargaşalığı çıkaran, yararını kendi görmez pek; Başka balıkçılar için

suları bulandırmış olur.

(Kitap 1, bölüm 23)