Kitap ve Yaşam Denemesi

Kitap ve Yaşam

 

 

Ne yaparsınız bu adamlara: yazılı olmayan lafı dinlemezler, kitaba

geçmedikçe sözlere inanmazlar, gerçeğe sakallı olmadıkça kulak

vermezler. Budalalıklar yazı kalıbına döküldü mü bir ciddilik

kazanıyor. Bir yerde duydum, derseniz olmaz. Bir yerde okudum,

diyeceksiniz. Ben insanların sözleriyle yazılarını ayırt etmedim için

konuşurken yapılan yanlışların yazarken de yapıldığını bildiğim,

zamanımıza eski zaman kadar değer verdiğim için bir dostun

dediklerine büyük bilginlerin sözleri kadar değer veriyorum; kitaplar

kadar kendi gördüklerimden de yararlanıyorum. Onlar der ki: Erdem

uzamakla daha büyük olmaz. Ben de derim ki: Gerçek, ihtiyarlamakla

daha akıllı olmaz. Hep söylerim: Örneklerimizi yalnız yabancılardan

ve kitaplardan almak budalalıktır. Örnek bakımından zamanımız

Homeros ve Platon zamanından daha az zengin değildir. Ama

çoğumuzun istediği doğru söz söylemek değil, bilgiçlik taslamaktır.

Sanki Plotin yahut Vascossan’ın dükkanından getireceğimiz tanıtlar

kendi köyümüzden getireceğimiz tanıtlardan daha soyluymuş gibi.

Gözümüzün önünde olup bitenleri, yararsız eklentilerden ayırıp

belirtmeye, düşüncelerimizi onlar üzerinde işleyip değerlerini

meydana çıkarmaya gücümüz yetmiyor.

(Kitap 3, bölüm 13)