Kadınlar için Zaman Yönetimi Önerileri

Kadınlar için iş Kolaylaştırma ve Zaman Yönetimi

 

Günümüzde teknoloji kullanımı hayatın her alanına girmiş ve bir ayrıcalık olmaktan çok zorunluluk haline gelmiştir. Teknolojik araçların yaygın olarak kullanılması bir taraftan insan hayatını kolaylaştırıp, katkıda bulunurken, diğer taraftan zaman kazandıran önemli unsurlardan biri olarak görülebilir. Ancak özellikle günümüzde çalışan, çalışmayan, yönetici, doktor, öğretmen, ev kadını, öğrenci hemen herkesin ortak sorunu zamansızlık olarak karşımıza çıkmakta. “Günler nasıl geçiyor anlamı yorum, yapmak istediğim pek çok şey var ama zaman bulamıyorum”, “Zaman ne çabuk geçti, daha yapacak çok iş var” gibi şikâyetler ev kadınları tarafından bile pek çok kez söylenmektedir. Evde bir ücret beklemeksizin yapılan üretim ve hizmet faaliyetleri ev işlerini oluşturur. Ev işleri, aile olma özelliği ve aileyi oluşturan fertlerin refahı için gereklidir.

 

Ev işlerinin yapılmasıyla aile içi üretim sağlanmış olur (Kalınkara ve Salman,1996). Kısaca ev işleri; yaşanabilir, temiz ve düzenli bir ortamda yaşamak, sağlıklı bireysel gelişim, ailede iletişimin güçlendirilmesi, aile kaynaklarının verimli olarak kullanımı, ailenin ve bireyin sosyal ilişkilerinin geliştirilmesi, ailevi ve bireysel mutluluk için gereklidir. Ev işleri, “Dışarıda herhangi bir işte çalışmayıp kendi ev işlerini gören kadın” (http://tdkterim.gov.tr/bts/) olarak tanımlanan ev kadını ya da ücret karşılığında bir işte çalışan kadının işi olarak görülmekte.

 

Sadece gelişmemiş ya da gelişmekte olan ülkelerde değil, sanayileşmiş ülkelerde de kadınlar ev işleri, çocuk ve yaşlı aile fertlerinin bakımından sorumlu tutulmaktadır. Yemek pişirme, temizlik yapma, bulaşık yıkama, ütü yapma gibi işleri kadın yapmakta, ancak erkek özel durumlarda bunları eşi ile paylaştığında ise eşi bu işleri yardım etmek adına yapmaktadır. Bu kapsamda; bir eve bakmak temizlik, yemek, ütü vb. işler ve çocuk yetiştirmek tam zamanlı bir iş olarak düşünülebilir. Yapılan araştırmalar göstermektedir ki; kadınlar ev işlerine o rtalama 7 saat 6 dakika; gelir getirici bir işte çalışan kadınlar (çalışan kadınlar) ev işlerine 5 saat 53 dakika, ev kadınları 8 saat 32 dakika harcamaktadır (Nazik, 1999). Ev işlerinin yürütülmesinde materyal kaynaklar kadar fiziksel kapasite ve zihinsel yetenek gibi insansal kaynakların yanı sıra zaman da önemli rol oynar.

 

Bireyin işe karşı olan ilgi ve tutumu, bilgi ve becerisi, iş için gereken zaman ile o iş için ayrılan zamanın uygunluğu işi kolaylaştırır (Çekal, 2008). Zaman aslında herkes için sabittir, yani herkes için günde 24, haftada 168 saat vardır. Ancak benzer koşullarda yaşayan ve çalışanların üretimleri bireysel yeteneklerden de kaynaklanan farklılıklar gösterir. Bu farkı yaratan etkenlerden biri de zamanın nasıl kullanıldığıdır. Zaman yönetimi bu konuda kişilere yardımcı araçtır. Zaman yönetimi, amaçlara ve hedeflere ulaşmada önemli bir kaynak olan zamanı verimli kullanma çabasıdır. Zaman yönetiminde söz konusu olan, mevcut zamanda nelerin yapılabileceğinin planlanmasıdır.

 

Kısaca kişinin; kendisine, ailesine, sosyal çevresine ve bunların gerektirdiği faaliyetlere ayırdığı zamanının dengeli şekilde kullanılmasıdır. Zaman Kazandıran Öneriler Ev işlerini yapan kimseler işlerin daha kolay ve daha kısa sürede yapılmasını arzu ederler. “Evle ilgili işlerin daha etkili yollarla hızlı ve yorulmadan yapılabilmesi için yol ve yöntemlerin geliştirilmesi” iş kolaylaştırma olarak tanımlanmaktadır (Kalınkara ve Salman, 1996). Ev işlerini kolaylaştırmada ilk yapılacak her işe ilişkin tutumların belirlenmesidir. Bu doğrultuda “niçin, nasıl, iş daha az zaman harcayarak yapılabilir mi, yer, araç gereç yeniden düzenlenerek daha uygun ortam sağlanabilir mi, daha uygun alet edevatlar nelerdir?” gibi sorular cevaplandırılmalıdır.

 

Bu sorulara verilecek işin yapım yöntemlerinin düzeltilmesi ve yöntemlerin yararlarının fark edilip kabul edilmesi, yorgunluğu ve harcanan zamanı azaltarak faaliyetin daha verimli gerçekleştirilmesini sağlayabilir. İş onu yapabilecek zaman kadar büyür. Genelde insanlar işlerinin çok fazla olduğunu düşünür. Çünkü günlük iş lerini planlama, değerlendirme ve koordine etmekte başarısızdırlar. Ev işlerinin planlanması verimliliğin artmasında en önemli etkendir. Planlama, evde belli bir süre içerisinde gerçekleştirilmesi düşünülen ve amaca yönelik olan etkinliklerin sıraya konmasıdır. Örneğin, evde bir gün içerisinde, aile bireylerinin günlük besin ihtiyaçlarını karşılama, kişisel bakımları için temiz ve sağlıklı ortam hazırlama amaçlarına yönelik olan ev yönetim işleri; yemek yapma, sofra hazırlama, bulaşık yıkama, tuvaletbanyo vb.nin günlük temizliğini yapma, mutfak, lavabo, tezgâh vb. temizleme olabilir. Bu işlerin, ne zaman, kim tarafından, ne kadar sürede yapılacağını bilmek, iyi bir planlamayı gerektirir.

 

İşleri Gruplandırmak İşleri özelliklerine göre gruplandırmak, işe karşı tutumu belirlemek ve hangilerinin daha önce yapılacağına karar vermek adına önemlidir. (http://notoku.com/ailede zaman yonetimi/) Bunun için işleri; Kolay ve zor oluşuna göre: Ev yönetim işlerinden bazıları daha fazla enerji harcamayı gerektirir ve daha yorucudur, bu tür işlerin yapımı daha fazla zaman harcamayı gerektirir. Önemlilik durumuna göre: Belli bir zaman dilimi içerisindeki hedefleri gerçekleştirmek için, yapılması düşünülen işlerden bazıları diğerlerine göre daha önemli olabilir.

 

Örneğin; ailenin temel ihtiyacı olan ve sağlıkla direkt ilişkisi bulunan beslenme ile ilgili işler, diğerlerine göre daha önemli olabilir. Temel ve destek işler oluşuna göre: Bazen, yardımcı işleri yerine getirmeden, esas işlerin başarılması mümkün olmayabilir. Daha az zaman alan, ama esas işi kolaylaştıran yardımcı işlerin ihmal edilmesi, esas işler için harcanacak zamanı arttırabilir. Örneğin; ütü yapmak esas bir iş, ütülenecek eşyaları düzgün kurutmak, hemen ütülenmeyecek ise düzgün katlayarak saklamak gibi işler, ütülemeyi kolaylaştıran yardımcı işlerdir.

 

Zevkli veya sıkıcı oluşuna göre gruplama: Genellikle, sıkıcı olan işlerin yapımı daha fazla zaman alır. Belli bir zaman dilimine zevkli ve sıkıcı işleri dengeli bir şekilde yerleştirerek zamanı daha iyi kullanabiliriz. İşleri; hep aynı şekilde tekrarlanan (rutin) iş ler ve ilk defa yapılacak olan işler olarak gruplama: Rutin işler, alışkanlık haline gelmiş, otomatik işler olduğundan, süresi bellidir. İlk defa yapacağınız işler için harcayacağınız süreyi önceden belirlemek sizin için zor olabilir.

 

Her işin hangi sürede yapılabileceğini belirlemelisiniz. Bir işe gereğinden fazla zaman harcamamak için, o işin hangi sürede yapılabileceğini bilmek gerekir. Bunun için, zaman kaydı tutmak esastır. Evde, her işin yapımından sonra, o işin ne kadar sürede yapıldığını ve her yarım saatte bir, o süre içinde neler yapıldığını kaydetmek, belirli aralıklarla bu kayıtları inceleyip değerlendirerek işin yapımı için standart zamanlar belirlemeye çalışmak, zamanı planlamayı kolaylaştırır (Josephs,1994). Bunların dışında; • Güne başlayabilmek yataktan kalkmakla mümkündür.

 

Güne nasıl başlandığı bütün faaliyetlerdeki farklılıklarda rol oynar. Güne erken başlamak ve uyanır uyanmaz yataktan kalkmak zaman kazandıran yöntemlerden biridir. Çünkü yatakta oyalanmak ve sanıldığı kadar geç olmadığını düşünmek erteleme yöntemlerinden biridir,

 

Sadece iki kişi bile yaşasa, bir evin işleri için planlama gerekir. Evde yapılması gereken işlerin, analiz edilip planlanması gerekir,

Güne ilişkin hedef ve öncelikler önemlidir, en önemli iş birinci önceliklidir,

Günlük ve haftalık ev işi listeleri zaman kazandırır. Her gün yapılması gerekenleri listeye dökmek 10 dakikadan fazla zamanı  gerektirmez,

Zamanı enerji düzeyleriyle bağlantılı olarak kullanmak gerekir. Önemli işleri, en yüksek enerji zamanında yapmak gibi,

Ev işleri haftanın günlerine paylaştırılabilir,

Eski eşyaları saklamak evde yığınlar oluşturur, belirli aralıklarla eşyalar gözden geçirilebilir,

Her şeyi aynı anda yapmaya çalışmak yerine, alanlar ayrı ayrı temizlenebilir,

Sık kullanılan eşyaların yedeklenmesi önemlidir. Örneğin, tuvalet malzemeleri. Tek tek almak yerine birkaç tane alarak paradan ve zamandan tasarruf edilebilir,

Evdeki aynı amacı gören araçları bir arada tutmak ve kullandıktan sonra yerine koymak önemli,

Kayıp eşya aramak, genellikle evdeki can sıkıcı işler arasında ilk ve en çok zaman tüketen olanıdır.

Her şeyin kendine ait bir yeri olduğu zaman onlara kolayca erişilebilir. Her eşyaya bir yer ayarlamak ve kullandıktan sonra onları yerine koymak ve bunu alışkanlık haline getirmek pek çok zaman kazandırır. Örneğin gözlüksüz burnunun ucunu göremiyorsanız, gözlüğünüzü komodine veya belirlediğiniz bir yere ama her gün aynı yere koymak önemlidir,

 

Önemli kağıtlar için bir dosya oluşturmak zaman kazandırır. Bu dosya içinde faturalar, garanti belgeleri, yetkili servis adresleri vb olabilir,

Saklanacak yazışmalar için ayrı bir dosya oluşturmak gerekir; değerli kağıtlar, tapu, ruhsat vb. bu dosya içinde saklanabilir,

Elbiseleri tek tek asmak, diğer kombinasyon olanaklarını daha rahat görebilmeyi sağlar,

Giyeceklerin sınıflandırılması kolay bulunmasını sağ lar. Yani bluzlar, etekler, elbiseler ayrı ayrı yerleştirilmeli,

Katlanıp açık raflara konacak giysiler çekmecelere konmamalı. Göz önünde olmadığında nelere sahip olduğu unutulur,

El çantaları düz şekilde ve kağıtla gevşekçe doldurulmuş olarak raflarda ve çekmecede tutulmalıdır,

Dolap kapağına temizlikçide veya ütücüde olan giysilerin listesi asıldığında kolay hatırlanacaktır, • İnce eşarplar katlanıp küçük çekmeceye konabilir,

Çorapları renklerine göre ayırmak ve küçük bir sepet içinde saklamak kolaylık sağlar,

Süveterleri, örgü giyecekleri ya da verev kesilmiş giysileri askıya asmak çabuk yıpranmalarına neden olur. Katlayıp kaldırmak gerekir,

Angora gibi tüy bırakan giysileri, kadife gibi tüy yutan giysilerden uzak tutmak gerekir,

Çıkarılan giysilerin biraz havalandırılması iyi olur,

Anahtarlar, görünür ama çocukların ulaşamayacağı bir yerde hepsi bir arada durmalı,

Mutfaktan sonra evin en çok kullanılan alanı olan banyo, fonksiyonel olmalı. Boş duran alanlara raflar, kapı arkalarına askılar yerleştirilebilir,

Her aile bireyine ayrı bir raf ayırmak yoluyla eşyaların birbirine karışması önlebilir,

Çocuk odası için, çocuğun büyüyeceği ve ihtiyaç larının değişeceği göz önünde tutarak ona uygun raflar ayarlanabilir. Oyuncakları sınıflandırılabilir. Haberleşme panoları, renkli sepetler eşyaların düzenli durmasını sağlar,

Mutfak, evde en çok zaman geçirilen, en önemli işlerin yapıldığı alandır. Bu anlamda mutfak düzeni önemlidir. Ayrıca ailenin yaşam biçimi mutfağın tasarımında belirleyici unsurdur. Bu durumda önce yapılması gereken; mevcut mutfak ile ilgili kolaylıklar ve zorluklar listelenebilir,

Donanım uygun şekilde yerleştirilerek mutfak işlerinde adımdan tasarruf sağlanabilir.

 

Evye, pişirici ve soğutucu arasındaki üçgenin genişliği çok fazla ya da çok dar olmamalıdır. Mesafenin gereğinden fazla olması çalışanın verimini azaltır, az olması ise işlerin zorlanarak yapılmasına neden olabilir,

 

Bütün çalışma yüzeyleri yapılan işe uygun yükseklikte olmalıdır. Örneğin; mutfak çalışma tezgahının kişiye uygun olandan daha düşük ya da yüksek olması durumunda gereksiz yorgunluk ve zorlamalar meydana gelebilir, • Tezgah, en arkasına ulaşmak için uzanmak durumunda kalınacak kadar geniş olmamalı,

Sağ ellerini kullanan insanlar için kirli kaplar evyenin sağına yığıldığında, yıkama, durulama ve depolama işleri için hareket sayısı en aza iner ve yorulma önlenmiş olur,

Sık kullanılmayan her şey tezgah üzerinden kaldırılmalı, sürekli kirlenen tezgah, üzerinde daha az şey olduğunda daha kolay temizlenebilir,

Haftalık mönülerin planlanması ve bir alışveriş listesi yapılması zaman kazandırır,

Süpermarkete olabildiğince boş saatlerde gitmek alışverişin çabuk ve rahat yapılmasını sağlar,

Bir yandan yemek yaparken diğer yandan dağıtılanları toplamak ve temizlemek önemli,

Baharat dolabının yemek pişirme yerine yakın olması gerekir,

İşleri birbirine yakın yerdeki mağazalar, bankalar, kuru temizleyiciler, benzin istasyonlarında halletmek; zamandan kazandırmanın yanı sıra daha az yorulmayı sağlar,

Daha iyi organizasyon, ilave ve ayarlanabilir raflar, ek tezgâhlar ile iş daha kolaylaşacaktır,

Rafların altına, fincanların asılabileceği askılıklar hem çok şık duracak hem de yer kazandıracaktır,

Her gün kullanılmayan malzemeler ortadan kaldırılmalıdır,

Alışveriş poşetlerini belki bir gün kullanılır diyerek buzdolabının ya da fırının yanına sıkıştırmak zamanlara böceklenmelere neden olabilir,

Araç gereç ve ekipmanların kolaylıkla erişilebilecek şekilde düzenlenmesi birçok işi kolaylaştıracaktır. Ancak çok nadir kullanılan araç gereçler rafların arkasına ya da üst raflara yerleştirilebilir,

Mutfağın büyüklüğü ne olursa olsun belli başlı aletleri birbirine yakın koymak önemli. Örneğin; fırın lavaboya yakın yere konmalı,

Mümkünse buzdolabını kapının yakınına yerleştirmek gerekir,

Çok kullanılan tencereler lavabonun yakınında olmalı, az kullanılanlar ise mümkün olduğunca uzakta bulunmalı,

Cezveleri kancalarla asmak yer kazandırır,

Temizlik malzemeleri ve kapaklı çöp kovası lavabonun altında bulunmalı,

Mutfağın büyüklüğü ne olursa olsun, bulaşık makinesi hem zaman kazandırır hem temizlik,

En sık kullanılan porselenleri, çay bardaklarını çabuk ulaşılacak yerde bulundurmak gerekir.

Kolay silinen plastik örtüler, masa örtüsünün kirlenmesini önler,

Masa hazırlar ya da toplarken bir tepsi kullanmak zaman kazandırır ve yorulmayı önler,

Büyük cebi olan bir önlük kullanmak, temizlik yaparken yeri değişmiş küçük nesneleri ceplere koymak, sonra dolaşırken bunları olmaları gereken yerlere bı rakmak işi kolaylaştırır,

California Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmadan çıkan sonuca göre; cam yıkama ve kurulama işlemi gazete ile veya lastikli sünger kullanıldığında daha az sürede tamamlanmakta,

İyi bir buharlı ütü zaman kazandıran aletler arasındadır,

Ütü masası ütüyü kolay yapmayı sağlar,

Elektrikli süpürge kullanıldığında; ahşaplar, duvarlar, mobilyalar, lamba içleri, resimler için toz alma fırçasını kullanmak daha uzun süre temiz kalmalarının sağlar,

Süpürgenin uzantılarıyla yüksek pencerelerin, kapı ların tozu alınabilir,

Kenarları lastikli çarşaflar yatak düzeltme zamanını oldukça azaltabilir,

Takım olan çarşaf ve yastıkları bir arada bulundurma kolaylık sağlar,

Dolapta tek ve çift kişilik çarşaf takımlarını ayrı yerlerde tutmak daha sonra bulmayı kolaylaştırır,

Evin diğer fertlerine, özellikle çocuklara neyin nasıl yapılması gerektiğini öğretmek ve sonra eleştirmeden yapmalarına izin vermek gerekir.

 

Zaman ve emekten tasarruf için iş kolaylaştırma evle ilgili işlerin daha etkili yollarla, hızlı ve güçlük çekilmeden yapılabilmesi için önemlidir. Her açıdan, olmazsa olmaz ev işlerinden yapacağınız zaman tasarrufu, hayatınıza anlam veren yapılması gerekenlere ve yapılmasını istediklerinize daha fazla zaman ayırmanız anlamına gelir. Ayrıca ailede zamanı planlı kullanmanın olumlu sonuçları ise şöyle özetlenebilir: Bireysel verimliliğin artması; her bireyin bilgi ve becerilerini geliştirmesi, bireysel zamanının bir kısmını ev üretimine harcaması, Zamanında, yeterli ve kaliteli üretim sağlanması ve evdeki yaşam kalitesinin artması, Bireylerin ev dışındaki zamanlarını da daha düzenli ve verimli yürütmelerine katkıda bulunması.